🌾

Green Gain Hub

Executive Policy Brief
กลับหน้าหลัก
Evidence-Based Policy Intelligence

รายงานสังเคราะห์การเปลี่ยนผ่านชีวมวล กลุ่มเกษตรกรนำร่องปลอดการเผา

ประมวลผลจากข้อมูลการใช้งานจริงของเกษตรกรรายแปลง เชื่อมโยงผลผลิตเกี่ยวจริง (กก./ไร่) ระยะทางขนส่ง และข้อจำกัดเฉพาะตัว เพื่อจัดสรรงบประมาณอุดหนุนแบบเจาะจง (Targeted Voucher) ปิดจุดตายการเผาอย่างยั่งยืน

แหล่งข้อมูลอ้างอิง: DOAE e-Machine • ข้อมูลแปลง ทบก. • พิกัดโรงไฟฟ้าชีวมวล 11 แห่ง
100% ตรวจรับรองภาพถ่ายดาวเทียม GISTDA Burn Scar ปลอดจุดความร้อน
🗓️ ไทม์ไลน์นโยบายขับเคลื่อนฤดูกาล 2569/2570

จะมีอะไรเกิดขึ้นบ้าง?

Roadmap ยุทธศาสตร์เปลี่ยนผ่านสู่ระบบชีวมวลยั่งยืน 4 หมุดหมายสำคัญ

พ.ย. 69 หมุดหมายที่ 1
📋

เปิดระบบรับซื้อ & บันทึกแปลงนำร่อง

รวบรวมข้อมูลแปลงนำร่อง 1,420 ไร่ใน 30 จังหวัด พร้อมจับคู่โรงไฟฟ้าและลานรับซื้อรอบตัว

ธ.ค. 69 - ม.ค. 70 หมุดหมายที่ 2
🎟️

ปล่อยคูปองค่าขนส่ง (Gap Voucher)

อุดหนุนแบบเจาะจง 52-65 บาท/ตัน แก่แปลงโซนวิกฤต ป้องกันการตัดสินใจเผาทำลายตอซัง

ก.พ. 70 หมุดหมายที่ 3
🛰️

ดาวเทียม GISTDA ตรวจรับรองผล

ตรวจสอบภาพถ่ายดาวเทียม Burn Scar ยืนยันพื้นที่ปลอดจุดความร้อน 100% โปร่งใสระดับสากล

มี.ค. 70 หมุดหมายที่ 4
🌍

ปิดดีลคาร์บอนเครดิต & ปันผลเกษตรกร

แปลงยอดลดก๊าซเรือนกระจกเป็นรายได้พรีเมียม กระจายเงินปันผลสิ่งแวดล้อมกลับสู่เกษตรกร

พฤศจิกายน 2569: ปูพรมระบบรับซื้อและทำเนียบเกษตรกร 1,420 ไร่แรก

Analysis Matrix

แผงสังเคราะห์ช่องว่างค่าขนส่งรายพื้นที่ (Area-Based Subsidy Gap Intelligence)

สังเคราะห์จากข้อมูลจริงเพื่อชี้เป้าว่าแต่ละพื้นที่ติดคอขวดเรื่องอะไร และรัฐควรจัดสรรงบประมาณคูปองอุดหนุนเท่าไร

คำนวณจากค่าขนส่งจริง 18 บ./กม.
โซน 1: คาบเกี่ยว (35-65 กม.) ~48 กม. เฉลี่ย

อ.ขาณุวรลักษบุรี - อ.บึงสามัคคี (กำแพงเพชร)

ห่างจากโรงไฟฟ้าทิพย์และพิจิตร 48 กม. เกษตรกรเหลือเงินเข้ากระเป๋าน้อย จึงชะลอการส่งเข้าโรงงาน

แปลงเสี่ยงในระบบ 18 แปลง (3,450 ตัน)
ช่องว่างขาดทุน (The Gap) -52 บาท/ตัน
งบคูปองที่ต้องใช้รวม: 179,400 บาท
🎯 ผลตอบแทนการอุดหนุน (Social ROI):

ลดฝุ่น PM2.5 ได้ 19.2 ตัน ประหยัดงบดับไฟและค่ารักษาพยาบาลได้ 2.58 ล้านบาท (คืนทุน 14.4 เท่า)

โซน 2: คุ้มทุนเอง (10-30 กม.) ~18 กม. เฉลี่ย

อ.คลองขลุง - อ.เมือง (กำแพงเพชร)

ติดโรงไฟฟ้า เอซีพี คลองขลุง และลานรับซื้อหลัก อยู่ริมถนนใหญ่ รถสิบล้อเข้าออกสะดวก

แปลงในระบบ 24 แปลง (5,800 ตัน)
กำไรสุทธิตามตลาด +240 ถึง +380 บ./ตัน
งบอุดหนุนที่ต้องการ: 0 บาท (ตลาดเดินเองได้)
🎯 มาตรการที่ตรงจุด:

ไม่ต้องอุดหนุนงบประมาณ แต่ให้เน้นส่งรถอัดฟาง Mobile ASP เข้าแปลงภายใน 48 ชม. หลังเกี่ยว

โซน 3: วิกฤตค่าขนส่ง (>70 กม.) ~75 กม. เฉลี่ย

โซนรอยต่อสุพรรณบุรี (ศรีประจันต์ - ด่านช้าง)

ห่างโรงไฟฟ้ามิตรผลด่านช้าง 72-85 กม. หากขนส่งเองจะติดลบทันที เกษตรกรจึงอยู่ในสถานะชะลอขาย

แปลงเสี่ยงจุดไฟเผา 12 แปลง (2,900 ตัน)
ช่องว่างขาดทุน (The Gap) -65 ถึง -80 บาท/ตัน
งบคูปองที่ต้องใช้รวม: 188,500 บาท
⚠️ จุดเสี่ยงจุดไฟเผาสูงสุด:

จำเป็นต้องจัดสรรคูปองช่วยค่าขนส่ง (Logistics Voucher) 65 บ./ตัน เพื่อปลดล็อกให้เกษตรกรยอมขายทันที

⚖️ ความคุ้มค่าทางเศรษฐศาสตร์และสาธารณสุข (Avoided Public Health Cost):

งบคูปองช่วยค่าขนส่งเฉลี่ย 52-65 บาท/ตัน สามารถป้องกันความเสียหายสุขภาพจากฝุ่น PM2.5 และงบดับไฟได้ถึง ~750 บาท/ตัน

ผลตอบแทนทางสังคม: ROI 12.9x

📋 ทำเนียบการตัดสินใจของเกษตรกรนำร่องรายบุคคล (Individual Pilot Farmer Portfolio)

5 เกษตรกรนำร่อง

แสดงผลผลิตเก็บเกี่ยวจริง (กก./ไร่) เทียบค่าเฉลี่ยจังหวัด ข้อจำกัดแปลง และทางเลือกที่เกษตรกรตัดสินใจจริงในระบบ

✓ GISTDA 100% Verified
🏛️

ข้อเสนอเชิงยุทธศาสตร์เสนอต่อที่ประชุมจังหวัดและองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.)

1. อนุมัติคูปองค่าขนส่งเจาะจง

จัดสรรงบประมาณผ่าน อปท. ช่วยเหลือเฉพาะแปลงนอกรัศมีคุ้มทุน (>50 กม.) จำนวน 50-65 บาท/ตัน เพื่อจูงใจให้เกษตรกรอย่างนายสมชายนำชีวมวลเข้าสู่ระบบ 100%

2. สนับสนุน Mobile ASP เข้าแปลงใน 48 ชม.

แก้ปัญหาเกษตรกรอย่างนายสมหมายที่ไม่มีโกดังและต้องรีบปล่อยน้ำเข้านา ด้วยการส่งเสริมเครือข่ายรถอัดก้อนเคลื่อนที่เร็ว ช่วยเคลียร์แปลงได้ทันที

3. จ่ายเงินอุดหนุนบนหลักฐานภาพถ่ายดาวเทียม

ใช้ภาพถ่ายดาวเทียม GISTDA Burn Scar เป็นเกณฑ์ตรวจสอบย้อนกลับ (MRV) แปลงที่ปลอดจุดความร้อน 100% จึงจะได้รับเงินอุดหนุน โปร่งใสและตรวจสอบได้

Machinery Telemetry

🚜 แผงวิเคราะห์ความต้องการเครื่องจักร ASP รายพื้นที่ (ASP Demand & Queue Intelligence)

ประมวลผลจากการกดติดต่อช่าง ASP จริง (Click-to-Call Telemetry) และความพร้อมรับงานเหมากลุ่ม เพื่อชี้เป้าพื้นที่ขาดแคลนเครื่องจักรและสนับสนุนสินเชื่อ Soft Loan ได้ตรงจุด

📡 Live Telemetry Data
จำนวนการค้นหา/โทรหา ASP
160+ ครั้ง
↑ เพิ่มขึ้น 32% ในสัปดาห์นี้
เครื่องจักรที่ต้องการสูงสุด
รถอัดฟางก้อนเหลี่ยม
สัดส่วน 61% ของตลาด
พื้นที่ขาดแคลนวิกฤต
อ.พรานกระต่าย จ.กำแพงเพชร
ความต้องการเกินรถในพื้นที่ 2.4 เท่า
ช่างพร้อมรับงานเหมากลุ่ม (5 กม.)
80.0%
พร้อมร่วมระบบจัดคิวรวมแปลง

📍 5 อำเภอที่มีเกษตรกรกดหาช่าง ASP สูงสุด (Machinery Hotspots)

อัปเดตล่าสุดวันนี้
อำเภอ / จังหวัด ชนิดพืชหลัก สถิติโทรหา สถานะความพร้อม
อ.พรานกระต่าย จ.กำแพงเพชร ฟางข้าว 48 ครั้ง 🚨 ขาดแคลนวิกฤต
อ.ขาณุวรลักษบุรี จ.กำแพงเพชร ฟางข้าว 36 ครั้ง ⚠️ ความต้องการสูง
อ.ศรีประจันต์ จ.สุพรรณบุรี ฟางข้าว/ใบอ้อย 31 ครั้ง ⚠️ ความต้องการสูง
อ.ด่านช้าง จ.สุพรรณบุรี ใบอ้อย 27 ครั้ง 🚨 ขาดรถสับใบอ้อย
อ.คลองขลุง จ.กำแพงเพชร ฟางข้าว 19 ครั้ง ✅ สมดุลพอดี

⚙️ สัดส่วนประเภทเครื่องจักรที่ต้องการ

1. รถอัดฟางก้อนสี่เหลี่ยม (Square Baler) 61% (98 ครั้ง)
2. รถอัด/สับใบอ้อย (Cane Trash Baler) 26% (42 ครั้ง)
3. รถอัดฟางก้อนกลม (Round Baler) 8% (12 ครั้ง)
4. เครื่องสับย่อยเคลื่อนที่ (Mobile Chipper) 5% (8 ครั้ง)
💡
ข้อเสนอแนะเชิงนโยบายเพื่อปิดช่องว่างเครื่องจักร (Actionable Policy Insight):

จากสถิติการใช้งานจริง พบว่า อ.พรานกระต่าย และ อ.ด่านช้าง มีความต้องการเครื่องจักรอัดฟาง/สับใบอ้อยสูงกว่าขีดความสามารถของช่างในพื้นที่ถึง 2.4 เท่า แนะนำให้กรมส่งเสริมการเกษตร หรือ ธ.ก.ส. จัดสรร สินเชื่อดอกเบี้ยต่ำ (Soft Loan 1%) สำหรับกลุ่มเกษตรกรแปลงใหญ่เพื่อจัดซื้อเครื่องจักรประจำตำบล จะช่วยแก้ปัญหาการแย่งคิวรถและหยุดการเผาได้อย่างเบ็ดเสร็จ